Meer publiek, minder stoelen: Amsterdam Fringe dit jaar stuk gezelliger, en beter dan vorig jaar #tf2010 #amsfringe

Hoe we dat precies moeten zien legt Fringe-coördinator Anneke Jansen uit:

‘We hadden vorig jaar 10.000 bezoekers, maar veel meer zaalcapaciteit dan dit jaar. We hebben voor deze editie bewust het aantal beschikbare plaatsen verkleind, waardoor de artiesten minder vaak met halflege zalen te maken kregen. Nu er ook nog eens 2000 bezoekers meer waren, is dat voor alle betrokkenen een grote vooruitgang.’

De Amsterdam Fringe werd afgesloten met een feest met bier, wijn en prijzen.  De voorstelling ‘Life is too good to be true/kakofonie 2’ van het Limburgse gezelschap Het Geluid Maastricht werd door de jury en het publiek verkozen tot beste voorstelling van het Amsterdam Fringe Festival 2010.  De winnaar mag zijn voorstelling komend jaar spelen op het Fringe Festival in Praag en op het Grahamstown National Arts Festival in Zuid Afrika.

In de TM van oktober zal verslaggever Henk de Jong een verhaal schrijven over zijn eigen zoektocht naar het mooiste van de Fringe. Hij hield daar op deze site een uitgebreid dagboek van bij.

‘Ik ben Zutphens, maar ook Turks’ acteur Sadettin Kirmiziyüz krijgt jurynominatie voor Wilders, De Musical

Gijs Scholten van Aschat was zo overtuigend dat castingkoning Hans Kemna een beetje bang van hem werd. Van Aschat deed een originele wilderstoespraak en er ging een schok door de zaal. Omdat hij inmiddels de schurk der schurken speelt bij Orkater (Richard III), is het overtuigend redelijk brengen van een hatespeech voor hem een fluitje van een cent. Twee echte Wildersfans vonden zelfs dat Van Aschat beter was dan Wilders, ‘omdat het waar was wat hij zei’. Dat zijn complimenten waar je als acteur op drijft, maar het is ook wel een beetje lastig. Dadelijk gaan mensen je met al dan niet kwade bedoelingen bij de uitgang opwachten.

Frank Lammers, de acteur die al jaren geld verdient met zijn ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’-imago heeft misschien daarom ook gewetensbezwaren gekregen. Hij weigerde uiteindelijk een speech van Wilders uit te spreken op de auditie voor ‘Wilders, de musical’, die als speciale attractie werd aangeboden aan de bezoekers van Het Nederlands Theaterfestival.

Dat het hele gebeuren met idols-achtige jury, publieksstemmen en zenuwachtige kandidaten een aardige hoax is, weten we inmiddels al. Daarvoor had acteur Hein van der Heiden zijn rol te goed voorbereid. Ieder detail, de gebalde vuistjes, de afgemeten woordjes en het neurotisch recht leggen van de papieren op de katheder, was zo perfect, dat hij de rol haast vanzelfsprekend zal krijgen. Bovendien zijn zijn de repetities al zo’n beetje begonnen, dus net als bij de grote talententjachten van Stage en de AVRO, is de uitslag bij ingewijden al bekend voordat de eerste uitzending is opgenomen.

Wie we echter met zijn allen opeens een hele grote verrassing vonden, was de jonge acteur Sadettin Kirmiziyüz. Hij komt uit Zutphen, maar zijn Turkse bloed is onmiskenbaar. Met de baard die hij nu heeft zou hij bovendien zonder meer door kunnen gaan voor de Iraanse president Ahmedinedjad, een man die in zijn haat jegens het westen weinig onderdoet voor Wilders met zijn angst voor het Oosten. En als je Sadettin Kirmiziyüz dus een witte pruik opzet, en een speech van Wilders (de Kopenhagen-speech) laat uitspreken, vallen oost en west opeens schrikbarend goed samen in hun haat: ze blijken inwisselbaar. Sadettin won er de juryprijs mee. Ik sprak hem na afloop op het uiterst winderige dakterras van de Amsterdamse Stadsschouwburg.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Het ligt in de lijn der verwachting dat ook Sadettin een rol zal spelen in Wilders de Musical, de nieuwe productie van Mightysociety.

Overigens liet de jury doorschemeren dat de musical The Producers binnen afzienbare tijd ook in de Nederlandse theaters te zien zal zijn, nadat het stuk over twee Joodse producers die snel failliet willen gaan aan een Nazi-verheerlijkingsstuk eerder in Berlijn lege zalen trok.

Frank Sanders leert jonge musicaltalenten loslaten en inleven tijdens de bijzondere Sondheim Musical Masterclass #tf2010

‘Hij is bang dat de ware misschien al honderd keer voorbij is gekomen, maar dat hij hem heeft gemist.’
‘Precies. En hoe oud ben jij?’
‘Twintig.’
‘Tja…’

Verder lezen

Komisch en dramatisch spel in het experimentele, surrealistische ‘Irakese Geesten’ van Mokhallad Rasem #tf2010

In pak, met dierenmaskers op, poseren vijf acteurs op het podium. Ze stellen een beer, konijn, hert, haan en aap voor. Vanuit deze ‘freeze’ beginnen zij dierengeluiden te maken en te bewegen. Een ritmische performance volgt. Geboeid, maar verward, bekijkt het publiek de vervreemdende dans. Wat hebben die dieren toch met de oorlog in Irak te maken? Net als je je begint af te vragen of je wel in de goede zaal zit, zetten de spelers hun maskers af en geven het antwoord: ‘Heeft u zich ooit afgevraagd wat de oorlog in Irak voor de dieren daar betekend heeft? We horen nooit iets over hen in kranten of op tv.’ Verder lezen

Voorstelling ‘Metro’ geeft je een klap in je gezicht #amsfringe #tf2010

Een nieuwe dag, dus nieuwe kansen voor het vinden van de grootste parel van de Fringe. Vandaag word ik vanaf Theater Bellevue meegevoerd naar een nabijgelegen steegje. Opeens zie ik haar liggen. Een junk, zoals er in Amsterdam meer rondlopen. Het liefst loop ik er dan snel omheen. Bang ze te ruiken of aangesproken te worden.

Metro, een stuk van Cat Smits en Anne Verheij, is een onaangename voorstelling. Dit keer kan ik niet doorlopen. Ze ligt op wat stukken karton in een hoekje van een sloopwoning. De regen drupt vlak naast haar been. Ze neemt een slok uit het blikje bier en krabt zich. De jeuk blijft en dus krabt ze weer. En weer. Smits speelt zo realistisch dat je bijna vergeet dat het om een voorstelling gaat. Haar pop houdt haar op de been. Dan staat ze op. Ze komt op me af. Ze komt te dicht bij. Wat gaat ze doen? Als ik niet inga op haar avances kijkt ze me zo vol haat aan dat het me naar de keel grijpt. Als het overige publiek niet ingaat op het bedelende handje van haar pop weet ze hoe laat het is. Ze pakt snel wat spulletjes bij elkaar en vertrekt. Iedereen kijkt zwijgzaam toe. Net als in het echte leven.

Metro is een performance die je hard in het gezicht slaat door je iets te laten zien waar je je ogen liever voor gesloten houdt. Een uur na afloop denk ik nog steeds aan het meisje. Wat een confrontatie en wat fantastisch gespeeld.

Metro van Cat Smits en Anne Verheij. Theater Bellevue, Amsterdam, 10 september 2010. Nog te zien tot en met zaterdag 11 september 2010.

Zoetsappige feel good musical over de drugsscene en opbeurende musical ‘Weerspiegeling’ #tf2010

 In mijn zoektocht naar de parel van de Fringe stuit ik woensdagavond op twee musicals in het Rozentheater. Op het Fringe Festival kan en mag alles, maar toch werd ik verrast door Christiane van F*K Theater. In deze musical zakken jongeren af naar de onderkant van de samenleving. Ze drinken en blowen. Iedereen leeft in zijn eigen wereldje. Hoofdpersoon Christiane wordt verliefd op een verslaafde jongen en komt zo ook in aanraking met de duistere kanten van de drugsscene. Je verwacht bij een dergelijk verhaal de rauwe kanten van deze duistere wereld te zien, maar vanaf het eerste lied is Christiane veel te braaf. Het doet me denken aan een feel good-schoolmusical. Acht keurige jongens en meisjes zingen over ‘een trip met vrienden om je heen’. Dit doen ze zo zoetsappig en in harmonieuze samenzang dat dat wat je hoort en ziet totaal niet strookt met het verhaal.

Verder lezen

Beeldende ‘Woeste hoogten, rusteloze zielen’ voor mensen van alle leeftijden #tf2010

Wuthering Heights wordt vaak in een adem genoemd met andere negentiende eeuwse klassiekers als Jane Eyre of Pride and Prejudice, maar het boek van Emily Brontë is oneindig veel duisterder dan die andere kokette meisjesboeken. De grote, dramatische passie van Heathcliff en Cathy sluit eigenlijk verrassend goed aan bij emo’s die Twilight, True Blood en andere hedendaagse vampierenverhalen verslinden.

Dat hebben bewerker Jeroen Olyslaegers en regisseur Floor Huygen goed in de gaten gehad toen ze de roman voor het toneel bewerkten tot Woeste hoogten, rusteloze zielen, een co-productie van het Nederlandse jeugdtheatergezelschap Artemis en het Vlaamse Antigone. De voorstelling oogstte veel lof, is nu te zien in TF, maar werd ook genomineerd voor twee Gouden Krekels, de prijzen voor jeugdtheater. Verder lezen

Sanja Mitrovic wint BNG theaterprijs van 45.000 euro met voorstelling ‘Will you ever be happy again?’ #tf2010

Sanja Mitrovic heeft de BNG Nieuwe Theatermakers Prijs 2010 gewonnen. Zij krijgt de prijs van 45.000 euro voor haar voorstelling ‘Will You Ever Be Happy Again’? Hierin zorgde zij voor zowel de regie als het acteerwerk. Het prijzengeld kan zij besteden aan een nieuwe voorstelling in het volgend seizoen.

Verder lezen

Bizarre parodie op een rockster en filosofische twisten op Fringe Festival #tf2010

Nik van den Berg is ongetwijfeld iemand om in de gaten te houden. In theater Bellevue geeft hij in een bizarre act een parodie op een rockster. ‘Is dit het nou,’ denk ik even, maar al snel is duidelijk hoe knap Van den Berg gestalte geeft aan dit podiumbeest in bontjas. In een onverstaanbaar taaltje speelt hij een aantal nummers waarbij hij de maniertjes en gebaren van een groot rockartiest minutieus uitbeeldt.

Langzaam drinkt hij een slok thee, neemt nog een trek van zijn sigaret, laat de as in zijn thee vallen en gooit dan, in opperste concentratie, de hele sigaret in de thee. Een geluidsband start, waarna Nik met zijn elektrische gitaar het concert begint. De nummers in NIK©#2 gaan over het leven, de problemen en moeilijkheden ervan. Maar het zou net zo goed kunnen gaan over het smeren van een boterham met kaas. Van den Bergs timing is weergaloos, net als zijn inleving. Dit werkt zeker op mijn lachspieren, al zullen er ook mensen zijn die er meer van verwachtten.

Verder lezen

‘Over Dieren’ van Elfriede Jelinek is zo ongekend meedogenloos en naargeestig, dat je een uitweg wenst #tf2010

‘Kontneuken tegen meerprijs.’ ‘Doen die ook pijpen zonder condoom?’ ‘Die heeft een keer aan mijn lul gezogen en toen was ze de hele nacht misselijk. ‘s Ochtends heeft ze in mijn bed gekotst.’ Continu doen ze suggestieve dansjes en voortdurend kijken ze de zaal in, met een vastgebeitelde glimlach die ergens tussen geamuseerd en geniepig in zit. De zes spelers van Over Dieren zijn uitdagend en meedogenloos. Susanne Kennedy’s regie van het stuk van Nobelprijswinnares Elfriede Jelinek is ongekend naargeestig en komt aan als een stomp in je maag.

Jelinek’s schreef een tekst over hoeren en hun klanten, gedeeltelijk gebaseerd op afluistertapes van een Oostenrijks escortbureau, waarin de mannen over vrouwen praten alsof het dieren zijn, of preciezer: zoals boeren over hun vee. Kennedy legt in haar regie grote nadruk op de blik van de toeschouwer. ‘De vrouw wordt bekeken en is altijd een object, de man kijkt en is het subject. Kijken is niet onschuldig,’ zei ze in een interview. De drie mannen, in foute lichtblauwe showpakken, praten over de vrouwen; de vrouwen, in jurkjes waarop weinig subtiel de nadruk op hun tepels en kruis wordt gelegd, praten hen gedienstig na. Ze kijken uitdagend naar ons, en maken ons medeplichtig aan de vernederende situatie.

Verder lezen

Debat over de toekomst van het programmeren: goede voorbeelden te over om te veranderen #tf2010

Niemand van de gevestigde orde is aanwezig bij het druk bezochte debat dat Fonds Podiumkunsten, Theater Instituut Nederland en Muziekcentrum Nederland organiseren over de toekomst van het programmeren. Geen programmeurs uit eigen huis, de Stadsschouwburg Amsterdam, of een van de andere grote theaters in Nederland.
Jammer, want nu kunnen zij niet meepraten over de centrale vragen van het debat, met als gespreksleider (de vooral van Urban Myth bekende) Jörgen Tjon A Fong: is ‘democratisering’ van het artistieke oordeel met community platforms, internetredacties en crowd sourcing een modegril of het begin van een nieuw cultureel engagement? En hoe kan het clichébeeld veranderen van de witte man, die voor de culturele elite zijn best doet meer van hetzelfde – maar wel van hoogwaardige kwaliteit- binnen te halen? Hoe kan het theater de brug slaan naar een nieuw, jong en cultureel divers publiek?

Verder lezen

Fringe Festival blijft verrassen met intieme Iris Brunette en indringende Ik geloof #tf2010

Er is geen benul van tijd als je plaats neemt. Het is donker. De ruimte lijkt een café, met vier tafeltjes en daar omheen stoelen. Verwacht geen achteroverleun-voorstelling, want iedereen is onderdeel van het stuk. Het intrigerende Iris Brunette laat je geen toeschouwer zijn, maar geeft je een rol. Vrees niet dat je opeens het podium op moet. Vanaf je stoel ben je van invloed op het stuk. Actrice Melanie Wilson laat je kiezen welke kant we op gaan. Blijven we hier wachten of lopen we door? Gaan we links of rechts? Vertrouwen we die persoon of niet? De ruimte waarin je zit voelt veilig. Gelukkig maar. Want een uitgang is er niet; weglopen kan niet. Maximaal twintig toeschouwers zijn getuige van dit verhaal dat je meevoert door de tijd. Wilson vertelt en betrekt je optimaal bij het verhaal. Een intiemere voorstelling is bijna niet mogelijk, denk ik. Verder lezen

Regisseur Thomas Ostermeier pleit voor ‘dramatisch niet-dramatisch’ theater in zijn masterclass #tf2010

Ze is net terug van een lange vakantie in haar geboorteland Noorwegen en, al vinden veel Noren Ibsen tegenwoordig saai, zelf houdt ze van zijn werk. Maren Bjorseth is derde-jaars regiestudente aan de AHK. Haar Nederlands is vlekkeloos; het is moeilijk te geloven dat ze hier pas twee jaar woont. Maren is een van de vier regie-studenten die is uitverkoren om een masterclass te volgen van de Duitse regisseur Thomas Ostermeier, artistiek leider van Schaubühne Berlin. Vorig jaar was in de Stadschouwburg zijn Hamlet te zien (met een zich vervelende, nogal dikke Hamlet in de hoofdrol) en in december gaat Ostermeier bij Toneelgroep Amsterdam Spoken regisseren van Ibsen.

De masterclass is een samenwerkingsproject van TF met de AHK en acteurs van ACT. Het is de eerste schooldag voor de studenten en, zoals Maren zegt, ze zijn meteen het diepe in geworpen: ‘Het was heel kort en intensief, we hebben gewerkt van tien tot drie en Thomas Ostermeier is twee keer komen kijken. Het is dan ook echt een work in progress.’ Verder lezen

Roma B. neemt confronterend en aanstekelijk theater mee naar Amsterdam-Noord en Wouter van Oord brengt mooi staaltje teksttoneel #tf2010

Het leuke aan de Fringe is de afwisseling. Zaterdagavond zag ik VOS, een stuk van Slawomir Mrozek, sprankelend gespeeld door Wouter van Oord. Gehuld in een shirt van het Nederlands elftal, met de naam VOS op de rug, speelt Van Oord met overtuiging twee monologen. De spanning is voor aanvang van zijn gezicht te lezen, maar is weg zodra de acteur begint. Een mooi staaltje teksttoneel, in regie van Albert van Andel, tussen de vele meer experimentele stukken in het Fringe-programma.

Bijzonder zijn natuurlijk de voorstellingen op locatie. Hoe komt een plek de voorstelling ten goede? Dat laat Dunne Muren goed zien. Het stuk speelt in Amsterdam Noord. Ik steek het IJ over met de pont waar een bus klaar staat. Ik krijg een koptelefoon op mijn hoofd en stap in. De Van der Pekstraat, de steel van een tulp waarbij de bloembladen de omringende straten  zijn, is de centrale straat in deze wijk. De huizen zijn van beton, ze hebben ramen met gordijnen ervoor en allemaal dezelfde donkerblauwe voordeur.

In de bus waan ik me in een museum. Voorbijgangers horen in dit museum en ik projecteer de informatie die ik hoor op de mensen die langslopen.  Bewoners blijven hier hangen, gebruiken deze plek als tussenstation of kunnen de plek die ze hier ooit hadden niet meer terugvinden. Theatercollectief Roma B. toont in Dunne Muren de ziel van Noord. Drie verhaallijnen vertellen verleden en heden van deze wijk. Ik vraag me af of een voorbijganger bij het stuk hoort of niet. Twee Marokkaanse jongens kijken op als een van de acteurs midden op straat woest met een bezem om zich heen slaat. Dunne Muren legt een woonwijk en zijn bewoners niet onder een vergrootglas door hen mee te nemen het theater in, maar neemt het theater mee de wijk in. Confronterend en aanstekelijk theater.

Beide voorstellingen gezien op zaterdag 4 september.

VOS nog te zien tot en met maandag 6 september, Dunne Muren speelt nog tot en met zaterdag 11 september.

Acteurs laten publiek lachen en gapen met intriges in theatrale jamsessie ‘Nachtgasten’ #tf2010

“Ik ben achtenvijftig.” Plompverloren onthult Saskia Lemming (Oda Spelbos) haar grootste geheim aan echtgenoot en uitgerangeerde volkszanger René Lemming (Peter Bolhuis). Hij trouwde twaalf jaar geleden met haar, in de veronderstelling dat ze een jonge blom was. Op zijn beurt laat hij weten dat hij ‘Jij bent het neusje van mijn zalm’, zijn nummer één hit, eigenlijk voor een andere vrouw heeft geschreven. De bom barst in realityshow ‘De Lemmings’. Of eigenlijk: op het podium in De Balie, waar Hadewich Minis, Peter Bolhuis, Oda Spelbos en Yorick Zwart meedoen aan Nachtgasten. Een drie uur durende improvisatie ‘jam-sessie’. Verder lezen

Brullende Lolita in Hengstenbal wordt uiteindelijk heel klein#tf2010

De ruimte is rood verlicht. Dit zorgt voor een schimmig sfeertje zoals je kunt verwachten bij een nachtclub. De muziek gaat spelen en vanaf de trap komt een jongedame in een pittig pakje naar beneden. Ze serveert stukjes worst en speelt met het publiek. Ze stelt zich voor als Lolita. Een man op de eerste rij mag haar rits losmaken. Ze danst uitdagend.

Sensueel met een ruwe rand. Zo siert Francesca Wagenaar de cover van de programmakrant van het Fringe Festival. Er heerst zaterdagmiddag een uitgelaten sfeertje als Wagenaars Hengstenbal, waarin teksten van Sarah Kane en Elfride Jelinek zijn verwerkt, op het punt van beginnen staat. Twee deuren zwaaien open en via een trap daal ik af.

Ik hoor schaterlachen uit het publiek. Maar als ik om me heen kijk zie ik ook angstige, vragende blikken. Waar gaat dit heen, denk ook ik, als Lolita keihard “pijpen, pijpen, pijpen” brult. En op het moment dat ik allang genoeg heb van deze provocerende act verandert Lolita’s rol. Ze kleedt zich langzaam weer aan. Opeens staat er een meisje dat hunkert naar liefde en er alles voor over heeft die liefde te krijgen. Haar poëtische zinnen staan in groot contrast met de seksistische uitingen van een paar minuten eerder. De ommezwaai doet de voorstelling goed; het stuk wordt interessant. Toch blijft vooral de sexy, uitdagende en over de top gespeelde Lolita hangen en vergeet je bijna het kleine, zoekende meisje achter Lolita. Een man kijkt nog eens verlekkerd om als hij de trap weer beklimt.

Hengstenbal is nog tot en met 11  september 2010 te zien.

Gezien in De Nieuwe Anita, zaterdag 4 september.

Nederlandse acteurs herbeleven emotionele jeugdherinnering tijdens de Method Acting Masterclass van Shelley Mitchell #tf2010

“Wij zijn kunstenaars. Acteren is een roeping. Niet iedereen begrijpt dat. Soms is het een eenzaam bestaan.” Begripvol, bijna moederlijk, spreekt Shelley Mitchell een groep Nederlandse acteurs toe in De Balie. De Amerikaanse actrice en oprichtster van The Actors Centre of San Francisco laat hen tijdens een driedaagse masterclass kennis maken met ‘method acting’. Niet doen alsof, maar één worden met je personage. Een manier van acteren die veel bekende acteurs een Oscar heeft opgeleverd. Denk aan Robert De Niro, Juilette Binoche, Al Pacino en Kate Winslet. Verder lezen

Poëtische en pure ontdekkingsreis van Aardlek in de kelder van Amsterdam #tf2010

De zoektocht naar de parel van de Fringe brengt me in de kelder van Amsterdam. Onder het Rokin, waar 24 uur per dag gewerkt wordt aan de Noord/Zuidlijn, speelt theatercollectief Aardlek de voorstelling PUT. Op een van de meest in het oog springende locaties van het Fringe Festival beland ik in een ondergrondse ontdekkingsreis naar verleden, heden en toekomst. Verder lezen

Verbluffende transformaties van Shelley Mitchell in indringende monoloog ‘Talking with Angels’ #tf2010

Onzichtbare krachten, omschreven als engelen, die via een Joodse vrouw tegen haar vrienden spreken ten tijde van de Holocaust in Hongarije. Een mysterieus en waargebeurd verhaal, door de Amerikaanse actrice Shelley Mitchell vertaald naar de ‘one-woman performance’ Talking with Angels. In Amerika een groot succes. Gisteren voor het eerst op de planken in Nederland. Verder lezen

Het ware theater is als Onweer en Cappuccino: onweerstaanbaar subliem, aldus Adelheid Roosen op #tf2010

‘Het is bijvoorbeeld een wondermooi iets, dat mijn lichaam elke dag opnieuw, een zelfde gretige verlangen vertoont naar een keigoeie kappoetzjino. Dat elke 24 uur de lust om te ‘willen proeven’, in mij word geboren en mij opnieuw wil treffen. En daar hoef ik nix voor te doen, dat verlangen sleurt mij onder de douche en speeksel begint te schuimen langs mijn tong, omdat mijn hersens een beeld creëren van een kraag opgeklopte melk die overgoten gaat worden met heet donker extract.

Is dat iets dat ik heb geleerd, of ben ik daarmee geboren…?’

We hebben de speech er maar even bijgepakt, al is dit verhaal een beetje minder indrukwekkend als je Adelheid Roosens eigen acteren er niet bij ziet. En hoort. Bij de opening van Het theaterfestival van Nederland en Vlaanderen presenteerde zij het juryrapport en ruimde daarbij vooral plaats en tijd in voor het presenteren van haar eigen novum: De Wijkjury. Een twaalftal vrouwen uit Amsterdamse wijken, veelal van Niet Nederlandse komaf, al zat er enkele Zeeuws Vlaamse bij. Hier is het lijstje, zoals zij het voorlas toen de dames zich tussen het publiek in de zaal toonden:

Ferdousi – Van Bangladesh via de Bijlmer naar de Indische Buurt

Lina – Van Libanon naar Oud-West

Ram – Van Paramaribo naar de Riouwstraat

Nina – Verliet Griekenland voor Osdorp

Suna en Meriym – Wortels van Adena en Kayseri naar Bos&Lommer

Josta – Die roeide van Suriname naar Geuzenveld

Nooriah – Eindigde op Plein ‘44/’45 (Slotermeer) vanuit Afghanistan

Blanka – Van Tjechie via Engeland naar het Oosterpark

Irena – Van Slowakije naar de Niasstraat

Michelle – Van Zeeuws Vlaanderen naar het Westerpark

Hafida en Doretta vliegen morgen van Rabat en Padova terug naar huis naar Amsterdam.

Het was een jury waar ze trots op was, al bleek het ook best wel eens moeilijk geweest te zijn. Wij kunnen ons daar alles bij voorstellen. Immers: met Adelheid Roosen kom je nergens als je niet ook eens een keer tegen haar flamboyante persoonlijkheid bent opgebotst.

De hele speech staat hier: TF Jury 2010

Van NNT’s 11 minuten vergaat je niet alleen de lust tot lachen, maar álle lust. Mijn vrouw vindt dat jammer. #tf2010

Ola Mafaalani. Dat is een hele heftige. Daar kun je dus nooit omheen. Het mens zit zo vol passie en emotie dat al haar toneelwerk, want ze is regisseuse, je onmogelijk koud kan laten. Tenminste, zo was dat tot voor kort, waarbij ik persoonlijk haar laatste stuk bij Toneelgroep Amsterdam ‘Hemel boven Berlijn’ het mooiste vond, want ook het meest poëtische.

De laatste jaren, sinds ze leider is van het Noord Nederlands Toneel in Groningen, is de moralistische kant van Ola’s gedachtengoed wat nadrukkelijker naar boven gekomen. Dat was zo met Medea, haar Groningse debuut, dat is zo met ’11 Minuten’, de voorstelling waar ze nu mee in de selectie van Het Nederlands Theaterfestival is doorgedrongen. En moraal is natuurlijk helemaal niet slecht, zeker niet nadat de koningin van het amorele postmoderne theater, Joan Nederlof, daar in haar ‘Staat van het Theater’, nog geen uur eerder, om had geroepen. Maar je kunt ook zoveel moraal hebben, dat alles wat daar tegenin gaat je alleen nog maar boos maakt. En boos, dat is de voorstelling ’11 minuten’ dus vooral. Boos op de seksindustrie, boos op de mannen, boos op de slavenhandel en boos op de hoerenmadammen.

En waar is het nu allemaal om begonnen? Om Paul Coelho, de schrijver die een romantisch boekje schreef waarin een prostituee iets krijgt met een man die niet eens met haar wil neuken. Het is een nogal clichématig gegeven, en inderdaad voldoet het heel erg aan de droom die veel mannen over hoerenbezoek koesteren: dat zij ánders zijn, dat de hoer daarom wel van hun houdt, en dat ze dus geen klant zijn in een commerciële transactie.

Makkelijk onderuit te schoppen, dat beeld, maar Mafaalani gaat nog een stuk verder. Ze heeft zich, met haar spelers, zo diepgaand in de krochten van de internationale seksindustrie verdiept, dat ze er met zijn allen alleen nog maar heel boos om konden worden.

Terecht ook, maar daarmee heb je dus nog geen theater. Ook niet als je daarin beelden laat zien die bij de seksindustrie horen: naaktheid, sexy lingery, schaamhaar, burlesque. Het enige resultaat is dat je van zoveel bittere ernst niet alleen de lust tot lachen vergaat, maar ook de lust an sich. Als dat de bedoeling was: missie geslaagd. Maar dat vind ik dan wel heel jammer. En mijn vrouw ook.

11 minuten is vanavond nog te zien.

John Moran experimenteert met duizenden stukjes geluid die je dagelijks hoort

De Amsterdamse Stadsschouwburg is fluweelrood. Theater Bellevue, het kloppende hart van het Amsterdam Fringe Festival, hoerig roze. De Amsterdam Fringe, dat betekent voorstellingen op meer dan 25 plekken. In theaters, maar ook op locatie. Van 2 tot en met 12 september 2010 gaat Henk de Jong voor De Dodo en podiumkunstenvakblad TM op zoek naar de parel van de Fringe. Hier houdt hij een dagboek bij, en in het volgende nummer van TM verschijnt een langer artikel van zijn hand. Verder lezen

Opening #TF2010: ‘Theater moet voorop lopen in discussie over samenleving, in plaats van zich door heersende mores de wet te laten voorschrijven.’

Op 2 septembeer 2010 opende actrice, schrijfster, theater- en televisiemaakster Joan Nederlof het Nederlands Theaterfestival met een speech die even onderhoudend als provocerend was. Nu het haar beurt was om de jaarlijkse ‘Staat van het theater’ uit te spreken greep de in 1962 geboren Nederlof de kans om haar eigen generatie op te roepen om stelling te nemen in het maatschappelijke debat. Ze deed dat op haar eigen relativerende manier, bekend van haar rollen op tv (Hertenkamp) en in het theater (Inside Out): Verder lezen

Toneel is veel geschikter om geschiedenis te duiden dan film. @RvanH schrijft essay over Hannah en Martin op #TF2010

Hannah en Martin van Mugmetdegoudentand is niet alleen een hartverwarmende voorstelling, gespeeld door één fenomenale actrice en één onnavolgbare theaterpersoonlijkheid, het is ook een hersenkraker. Trouw-recensent en theaterwetenschapper Robbert van Heuven voelde zich uitgedaagd tot een kort essay naar aanleiding van deze voorstelling.

Verder lezen

Eerste ACT Award uitgereikt aan castinglegende Hans Kemna: ‘Ik wilde helemaal niet komen.’ #tf2010

Iedereen wil hem even zoenen. Hans Kemna, stralend middelpunt van het ‘boekenbal voor acteurs’, heeft net de allereerste ACT Award gewonnen. De prijs werd uitgereikt in de Amsterdamse Stadsschouwburg, tijdens het ACT gala, de proloog van het Nederlands Theater Festival. Verder lezen

Benjamin Verdonck opent Vlaams Theaterfestival: kunstenaars moeten mileubewust zijn. #tf2010

We waren het helemaal vergeten, dat milieu. Terwijl de straten in Nederland blank staan en sommige Nederlanders al spreken van Pakistaandse toestanden, gaat het hier toch vooral over dreigende bezuinigingen en uiteenvallende christendemocratische machtsblokken. ‘Kunstenaars van vandaag moeten zich verhouden tot de milieuproblematiek’ is dan ook een opmerking die we in Nederland niet verwachten te horen van een kunstenaar. We hebben wel wat anders aan ons hoofd. Voor het milieu en de kunst moeten we dus naar het zuiden. Voor Cobra, een Vlaams kunstkanaal, legt performancekunstenaar Benjamin Verdonck uit met welke verklaring hij vanavond het Vlaamse theaterfestival zal openen. We worden hierdoor alleen maar benieuwder wat Joan Nederlof volgende week zal gaan zeggen wanneer zij de het Nederlandse theaterfestival opent.

Dit is mijn vader: vlammende steekpass over antisemitisme te zien op #tf2010

In Dit is mijn vader zet de jonge theatermaker Ilay den Boer (1986) zijn eigen vader letterlijk in de spotlights. Hij doet dat door zijn vader de hoofdrol te gunnen in een voorstelling die helemaal over hem gaat. Dat levert intiem en voyeuristisch theater op.

Branden: legendarisch toptheater opnieuw te zien in Amsterdam #tf2010

De verwoestende kracht van oorlog en haat

De schrijver Wajdi Mouawad (1968) ontvluchtte op negenjarige leeftijd zijn geboorteland Libanon. Op dat moment woedt daar al jaren een wrede burgeroorlog. Samen met zijn familie komt hij via Frankrijk in Canada terecht.

Daar ontwikkelt hij zich tot een internationaal vermaarde theaterschrijver. Zijn werk wordt inmiddels over de hele wereld gespeeld. Het Ro Theater introduceerde Mouawad dit theaterseizoen voor het eerst in Nederland.

Regisseur Alize Zandwijk koos voor het stuk Branden en zet een gewaagde en overtuigende versie op de planken. Bijgestaan door een talentvolle cast van actrices en acteurs. Je ziet de moeder Nawal Marwan en haar tweeling Jeanne en Simon. Nawal is stervende. Verder lezen