No-nonsense publiek heeft geen boodschap aan tour de force van anti-paaldans in Révolution

Elf palen zijn sfeervol verlicht als in een nachtclub. Danseressen komen binnen en begeven zich naar hun werkplek. Ze zullen in een twee uur durende shift rondjes lopen om hun paal. Ze zijn niet de enigen: ook publiek begint te lopen, richting de uitgang. Toch zijn de duizeligmakende herhalingen van de hardwerkende dames effectief. Het transcendentale minimalisme zal echter omslaan in een gyroscopische geseling.

Tommy Pascal

De Boléro is zo’n beetje het tweede volkslied van Frankrijk, aldus hip hop choreograaf Abou Lagraa. Hij trad er in 2011 mee op tijdens het Holland Festival. Ook choreograaf Olivier Dubois koos Ravels veelgebruikte balletmuziek. Hij borduurt voort op de door de componist bedoelde machinale sfeer van een fabriekshal. Dubois begon op 24-jarige leeftijd met dans maar kreeg aandacht met bewerken van iconische dansstukken als l’Après-midi d’un faune en Le Spectre de la Rose. Er is veel Franse dans op het Holland Festival: toeval volgens programmeur Annemieke Keurentjes. In Frankrijk stikt het trouwens van de dans en dansmakers.

Geheugen, snelheid en ritmische herhaling zijn kenmerken van Dubois’ choreografieën. ‘De ruimte vullen met intense dans, vrij en woest.’ Met Révolution wil hij een schreeuw van verzet laten horen in de enig overgebleven plek: het theater. Waarom hij paaldansen koos als taal is onduidelijk. Het is eigenlijk ‘anti-paaldans’, niet het erotische kunst- en vliegwerk. Staat de paal echter symbool voor man of macht, dan valt op dat deze macht verdwijnt. De passieve vrouw die eerst aan de paal is gekluisterd, verandert in een vrijgevochten actieve vrouw die de paal slechts als steunmiddel nodig heeft.

Tommy Pascal

Het basisgegeven is dus interessant: zwijgzaam vrouwvolk pikt het niet langer en strijdt voor verandering. De Boléro moet die strijd als mars ondersteunen maar is omgesleuteld tot een eindeloos herhaalde sample. Ontkracht van mystiek en openbaring prik je daarmee door de choreografie heen. De paaldansformule is te beperkend, het dansmateriaal pover en de boel zit op slot. Gemiste kansen. Een diagonale pose met de arm omhoog als op de barricades spreekt wel aan. Maar er is geen progressie: aan het eind keert op triomfantelijke slotklanken de vrouw flauwtjes terug naar de paal.

De kracht van Révolution moet komen van de intensiteit en energie van een georganiseerd collectief angry young women. Die energie en strijdbaarheid is een tijdlang zichtbaar en slaat ook over op het publiek. Omdat het zelf half belicht wordt, deelt het extra in de beleving. Maar de exercitie eist haar tol en een moegestreden bataljon blijft over. Met een toegevoegde, elektrische lading kan Révolution daarentegen als voorstelling een spannende ervaring opleveren.

Fysiek theater, dans en varen op de vijver op het terrein van de Westergasfabriek

Het is zo nu en dan best frisjes op het terrein van de Westergasfabriek waar drie Fringe-voorstellingen te zien zijn. Donderdagavond zijn dat achtereenvolgens Levelless van Theatergroep WAK, Vivarium #3 van LORNA Collectief en Kaat van Eva Knibbe. De kou is echter geen spelbreker.

De fysieke grappen in Levelless (of Recht niet in het Nederlands) hebben wel wat weg van de Ashton Brothers. In hoog tempo spelen drie mannen, Dorus van der Meer, Bart Strijbos en Toon Kuijpers, in een opvallende installatie. Het is alsof je in een tunnel kijkt waarbij de vloer omhoog loopt. De heren glijden naar beneden, verdwijnen door een luik in de vloer of zijn vindingrijk met licht en geluid. Een mooie scène is het wanneer je denkt dat er vanuit de rook iets enorms op je af komt rollen, maar het dreigende geluid uiteindelijk veroorzaakt wordt door iets kleins. Theatergroep WAK weet zo te verbazen en te vermaken.

Op betonplaten en in het licht van lantarenpalen speelt het LORNA Collectief een opvallende dansvoorstelling in de buitenlucht. Omheind door hoge hekken moeten de drie performers, Anke Laerenbergh, Valeria Cosi en Angela Herenda, omgaan met stilte en eenzaamheid. Het publiek observeert van achter het hekwerk. Bijzonder om zo naar een voorstelling te kijken. Tegen het einde zijn een aantal Portugese toeschouwers zo enthousiast dat ze luidkeels meezingen met een, in het stuk gebruikte, popsong uit hun vaderland.

Een kwartier later begint alweer een volgende voorstelling. Het absurdistische Kaat van Eva Knibbe begint veelbelovend. Op de vijver voor het Gashouder Cultuurpark ligt een bootje waarmee Kaat haar zoekgeraakte laars wil pakken die tussen de waterlelies drijft. Als ze er aankomt blijkt iemand aan de laars vast zit. Het is haar evenbeeld. Volgens Kaat is het de Kaat die ze verloren is. Ze ligt met zichzelf in de knoop, begrijp je uit een wervelstorm van woorden. De grote ronde vijver met de schittering van enkele lantaarnpalen en het meisje dat tot haar middel in het water waadt, het ziet er prachtig uit. Toch voelt het vreemd wanneer het stuk, na twintig minuten, abrupt is afgelopen. Er moet nog iets komen, zo voelt het, maar Kaat is al weg. Op zoek naar haar laars.

Levelless (Rechtniet) van Theatergroep WAK. Beeldenveld Cultuurpark Westergasfabriek, 9 september 2010. Te zien tot en met zaterdag 11 september 2010.

Vivarium #3 van LORNA Collectief. Parkeerplaats naast Beeldenveld Cultuurpark Westergasfabriek, 9 september 2010. Te zien tot en met zaterdag 11 september 2010.

Kaat van Eva Knibbe. Ronde vijvers voor Gashouder Cultuurpark Westergasfabriek, 9 september 2010. Te zien tot en met zaterdag 11 september 2010.

Meer publiek, minder stoelen: Amsterdam Fringe dit jaar stuk gezelliger, en beter dan vorig jaar #tf2010 #amsfringe

Hoe we dat precies moeten zien legt Fringe-coördinator Anneke Jansen uit:

‘We hadden vorig jaar 10.000 bezoekers, maar veel meer zaalcapaciteit dan dit jaar. We hebben voor deze editie bewust het aantal beschikbare plaatsen verkleind, waardoor de artiesten minder vaak met halflege zalen te maken kregen. Nu er ook nog eens 2000 bezoekers meer waren, is dat voor alle betrokkenen een grote vooruitgang.’

De Amsterdam Fringe werd afgesloten met een feest met bier, wijn en prijzen.  De voorstelling ‘Life is too good to be true/kakofonie 2’ van het Limburgse gezelschap Het Geluid Maastricht werd door de jury en het publiek verkozen tot beste voorstelling van het Amsterdam Fringe Festival 2010.  De winnaar mag zijn voorstelling komend jaar spelen op het Fringe Festival in Praag en op het Grahamstown National Arts Festival in Zuid Afrika.

In de TM van oktober zal verslaggever Henk de Jong een verhaal schrijven over zijn eigen zoektocht naar het mooiste van de Fringe. Hij hield daar op deze site een uitgebreid dagboek van bij.

Voorstelling ‘Metro’ geeft je een klap in je gezicht #amsfringe #tf2010

Een nieuwe dag, dus nieuwe kansen voor het vinden van de grootste parel van de Fringe. Vandaag word ik vanaf Theater Bellevue meegevoerd naar een nabijgelegen steegje. Opeens zie ik haar liggen. Een junk, zoals er in Amsterdam meer rondlopen. Het liefst loop ik er dan snel omheen. Bang ze te ruiken of aangesproken te worden.

Metro, een stuk van Cat Smits en Anne Verheij, is een onaangename voorstelling. Dit keer kan ik niet doorlopen. Ze ligt op wat stukken karton in een hoekje van een sloopwoning. De regen drupt vlak naast haar been. Ze neemt een slok uit het blikje bier en krabt zich. De jeuk blijft en dus krabt ze weer. En weer. Smits speelt zo realistisch dat je bijna vergeet dat het om een voorstelling gaat. Haar pop houdt haar op de been. Dan staat ze op. Ze komt op me af. Ze komt te dicht bij. Wat gaat ze doen? Als ik niet inga op haar avances kijkt ze me zo vol haat aan dat het me naar de keel grijpt. Als het overige publiek niet ingaat op het bedelende handje van haar pop weet ze hoe laat het is. Ze pakt snel wat spulletjes bij elkaar en vertrekt. Iedereen kijkt zwijgzaam toe. Net als in het echte leven.

Metro is een performance die je hard in het gezicht slaat door je iets te laten zien waar je je ogen liever voor gesloten houdt. Een uur na afloop denk ik nog steeds aan het meisje. Wat een confrontatie en wat fantastisch gespeeld.

Metro van Cat Smits en Anne Verheij. Theater Bellevue, Amsterdam, 10 september 2010. Nog te zien tot en met zaterdag 11 september 2010.

Zoetsappige feel good musical over de drugsscene en opbeurende musical ‘Weerspiegeling’ #tf2010

 In mijn zoektocht naar de parel van de Fringe stuit ik woensdagavond op twee musicals in het Rozentheater. Op het Fringe Festival kan en mag alles, maar toch werd ik verrast door Christiane van F*K Theater. In deze musical zakken jongeren af naar de onderkant van de samenleving. Ze drinken en blowen. Iedereen leeft in zijn eigen wereldje. Hoofdpersoon Christiane wordt verliefd op een verslaafde jongen en komt zo ook in aanraking met de duistere kanten van de drugsscene. Je verwacht bij een dergelijk verhaal de rauwe kanten van deze duistere wereld te zien, maar vanaf het eerste lied is Christiane veel te braaf. Het doet me denken aan een feel good-schoolmusical. Acht keurige jongens en meisjes zingen over ‘een trip met vrienden om je heen’. Dit doen ze zo zoetsappig en in harmonieuze samenzang dat dat wat je hoort en ziet totaal niet strookt met het verhaal.

Verder lezen

Bizarre parodie op een rockster en filosofische twisten op Fringe Festival #tf2010

Nik van den Berg is ongetwijfeld iemand om in de gaten te houden. In theater Bellevue geeft hij in een bizarre act een parodie op een rockster. ‘Is dit het nou,’ denk ik even, maar al snel is duidelijk hoe knap Van den Berg gestalte geeft aan dit podiumbeest in bontjas. In een onverstaanbaar taaltje speelt hij een aantal nummers waarbij hij de maniertjes en gebaren van een groot rockartiest minutieus uitbeeldt.

Langzaam drinkt hij een slok thee, neemt nog een trek van zijn sigaret, laat de as in zijn thee vallen en gooit dan, in opperste concentratie, de hele sigaret in de thee. Een geluidsband start, waarna Nik met zijn elektrische gitaar het concert begint. De nummers in NIK©#2 gaan over het leven, de problemen en moeilijkheden ervan. Maar het zou net zo goed kunnen gaan over het smeren van een boterham met kaas. Van den Bergs timing is weergaloos, net als zijn inleving. Dit werkt zeker op mijn lachspieren, al zullen er ook mensen zijn die er meer van verwachtten.

Verder lezen

Fringe Festival blijft verrassen met intieme Iris Brunette en indringende Ik geloof #tf2010

Er is geen benul van tijd als je plaats neemt. Het is donker. De ruimte lijkt een café, met vier tafeltjes en daar omheen stoelen. Verwacht geen achteroverleun-voorstelling, want iedereen is onderdeel van het stuk. Het intrigerende Iris Brunette laat je geen toeschouwer zijn, maar geeft je een rol. Vrees niet dat je opeens het podium op moet. Vanaf je stoel ben je van invloed op het stuk. Actrice Melanie Wilson laat je kiezen welke kant we op gaan. Blijven we hier wachten of lopen we door? Gaan we links of rechts? Vertrouwen we die persoon of niet? De ruimte waarin je zit voelt veilig. Gelukkig maar. Want een uitgang is er niet; weglopen kan niet. Maximaal twintig toeschouwers zijn getuige van dit verhaal dat je meevoert door de tijd. Wilson vertelt en betrekt je optimaal bij het verhaal. Een intiemere voorstelling is bijna niet mogelijk, denk ik. Verder lezen

Roma B. neemt confronterend en aanstekelijk theater mee naar Amsterdam-Noord en Wouter van Oord brengt mooi staaltje teksttoneel #tf2010

Het leuke aan de Fringe is de afwisseling. Zaterdagavond zag ik VOS, een stuk van Slawomir Mrozek, sprankelend gespeeld door Wouter van Oord. Gehuld in een shirt van het Nederlands elftal, met de naam VOS op de rug, speelt Van Oord met overtuiging twee monologen. De spanning is voor aanvang van zijn gezicht te lezen, maar is weg zodra de acteur begint. Een mooi staaltje teksttoneel, in regie van Albert van Andel, tussen de vele meer experimentele stukken in het Fringe-programma.

Bijzonder zijn natuurlijk de voorstellingen op locatie. Hoe komt een plek de voorstelling ten goede? Dat laat Dunne Muren goed zien. Het stuk speelt in Amsterdam Noord. Ik steek het IJ over met de pont waar een bus klaar staat. Ik krijg een koptelefoon op mijn hoofd en stap in. De Van der Pekstraat, de steel van een tulp waarbij de bloembladen de omringende straten  zijn, is de centrale straat in deze wijk. De huizen zijn van beton, ze hebben ramen met gordijnen ervoor en allemaal dezelfde donkerblauwe voordeur.

In de bus waan ik me in een museum. Voorbijgangers horen in dit museum en ik projecteer de informatie die ik hoor op de mensen die langslopen.  Bewoners blijven hier hangen, gebruiken deze plek als tussenstation of kunnen de plek die ze hier ooit hadden niet meer terugvinden. Theatercollectief Roma B. toont in Dunne Muren de ziel van Noord. Drie verhaallijnen vertellen verleden en heden van deze wijk. Ik vraag me af of een voorbijganger bij het stuk hoort of niet. Twee Marokkaanse jongens kijken op als een van de acteurs midden op straat woest met een bezem om zich heen slaat. Dunne Muren legt een woonwijk en zijn bewoners niet onder een vergrootglas door hen mee te nemen het theater in, maar neemt het theater mee de wijk in. Confronterend en aanstekelijk theater.

Beide voorstellingen gezien op zaterdag 4 september.

VOS nog te zien tot en met maandag 6 september, Dunne Muren speelt nog tot en met zaterdag 11 september.

Brullende Lolita in Hengstenbal wordt uiteindelijk heel klein#tf2010

De ruimte is rood verlicht. Dit zorgt voor een schimmig sfeertje zoals je kunt verwachten bij een nachtclub. De muziek gaat spelen en vanaf de trap komt een jongedame in een pittig pakje naar beneden. Ze serveert stukjes worst en speelt met het publiek. Ze stelt zich voor als Lolita. Een man op de eerste rij mag haar rits losmaken. Ze danst uitdagend.

Sensueel met een ruwe rand. Zo siert Francesca Wagenaar de cover van de programmakrant van het Fringe Festival. Er heerst zaterdagmiddag een uitgelaten sfeertje als Wagenaars Hengstenbal, waarin teksten van Sarah Kane en Elfride Jelinek zijn verwerkt, op het punt van beginnen staat. Twee deuren zwaaien open en via een trap daal ik af.

Ik hoor schaterlachen uit het publiek. Maar als ik om me heen kijk zie ik ook angstige, vragende blikken. Waar gaat dit heen, denk ook ik, als Lolita keihard “pijpen, pijpen, pijpen” brult. En op het moment dat ik allang genoeg heb van deze provocerende act verandert Lolita’s rol. Ze kleedt zich langzaam weer aan. Opeens staat er een meisje dat hunkert naar liefde en er alles voor over heeft die liefde te krijgen. Haar poëtische zinnen staan in groot contrast met de seksistische uitingen van een paar minuten eerder. De ommezwaai doet de voorstelling goed; het stuk wordt interessant. Toch blijft vooral de sexy, uitdagende en over de top gespeelde Lolita hangen en vergeet je bijna het kleine, zoekende meisje achter Lolita. Een man kijkt nog eens verlekkerd om als hij de trap weer beklimt.

Hengstenbal is nog tot en met 11  september 2010 te zien.

Gezien in De Nieuwe Anita, zaterdag 4 september.

Poëtische en pure ontdekkingsreis van Aardlek in de kelder van Amsterdam #tf2010

De zoektocht naar de parel van de Fringe brengt me in de kelder van Amsterdam. Onder het Rokin, waar 24 uur per dag gewerkt wordt aan de Noord/Zuidlijn, speelt theatercollectief Aardlek de voorstelling PUT. Op een van de meest in het oog springende locaties van het Fringe Festival beland ik in een ondergrondse ontdekkingsreis naar verleden, heden en toekomst. Verder lezen

John Moran experimenteert met duizenden stukjes geluid die je dagelijks hoort

De Amsterdamse Stadsschouwburg is fluweelrood. Theater Bellevue, het kloppende hart van het Amsterdam Fringe Festival, hoerig roze. De Amsterdam Fringe, dat betekent voorstellingen op meer dan 25 plekken. In theaters, maar ook op locatie. Van 2 tot en met 12 september 2010 gaat Henk de Jong voor De Dodo en podiumkunstenvakblad TM op zoek naar de parel van de Fringe. Hier houdt hij een dagboek bij, en in het volgende nummer van TM verschijnt een langer artikel van zijn hand. Verder lezen

Harm Griekspoor (Travis Trip) vertelt over zijn nacht in de cel: ‘We werden verdacht van ontvoering’

Francesca Wagenaar en Harm Griekspoor hebben de première van hun voorstelling Travis’ Trip moeten bekopen met een nacht in het huis van bewaring, dankzij de levendige verbeelding van een anonieme buurtbewoonster. Harm Griekspoor vertelt wat hen overkwam. Tip voor ontvoerders met snode plannen: doe de komende week of je acteur bent.

Acteurs opgepakt door grote politiemacht in Amsterdam ‘vanwege mogelijke liquidatie’.

De Beelden

Listen on posterous

Beelden van de nogal natte aanhouding van acteurs in het Amsterdam Fringe Festival, wegens wapenbezit…

Het was natuurlijk een beetje dom: iedereen in het theater weet dat je zelfs voor een alarmpistooltje een vergunning nodig hebt, en al helemaal als je ermee in een auto gaat lopen zwaaien. Aan de andere kant: een dag eerder kreeg de politie een melding van een ontvoering bij Theater Bellevue door iemand met een draculagebit. Als er de volgende dag over iets soortgelijks wordt gebeld, op dezelfde plaats, zou wellicht een bel bij de agenten kunnen gaan rinkelen: zou er misschien een theaterfestival zijn, en moeten we misschien even een surveillance-auto langs sturen om te checken?
Waarschijnlijk heeft het feit dat de limousine in Rotterdam geregistreerd staat, de Amsterdamse politie op een Hoek van Hollands spoor gezet en werkte die communicatie dit keer wel optimaal.
Laten we het houden op naïef enthousiasme van beide partijen, waardoor een potentieel leuke voorstelling op het Amsterdam Fringe festival in een drama voor de beide makers eindigde.
Het getuigeverslag
Het commentaar van Harm Griekspoor

Verder lezen

Acteurs opgepakt door grote politiemacht in Amsterdam ‘vanwege mogelijke liquidatie’.

Heet van de naald: twee acteurs zijn opgepakt en zes toeschouwers aangehouden en gefouilleerd tijdens een actie van de Amsterdamse politie, waarbij agenten te paard, een aantal overvalwagens en surveillanceauto’s betrokken waren. We hebben het getuigeverslag van een van de toeschouwers, die achterin de limousine zat waarin de voorstelling Travis’ Trip werd gespeeld. Deze voorstelling, gespeeld in het kader van het Amsterdam Fringe Festival, bevat een moordscène, waarbij een lijk in de achterbak van een limousine wordt verborgen. Kennelijk heeft een voorbijganger dit gezien, en de politie gealarmeerd, die met gepast geweld op deze zaak af is gekomen. Voorlichting van de gemeentepolitie Amsterdam was onbereikbaar voor commentaar. Verder lezen